الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
351
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَايَعْنِيهِ ؛ از نشانههاى اسلام صحيح و خوب يك انسان اين است كه آنچه را به او ربطى ندارد رها سازد » . « 1 » در بيست و چهارمين دستور مىفرمايد : « از نشستن در دكههاى بازارها اجتناب كن ، چون آنجا محل حضور شيطان و تيرهاى خطرناك فتنههاست » ؛ ( وَإِيَّاكَ وَمَقَاعِدَ « 2 » الْأَسْوَاقِ ، فَإِنَّهَا مَحَاضِرُ الشَّيْطَانِ ، وَمَعَارِيضُ « 3 » الْفِتَنِ ) . در زمانهاى گذشته در بازارها دكههايى بود كه هدف اصلى از آن نشستن كسانى بود كه اهل آن بازار نبودند و مىخواستند معاملهاى صورت دهند يا واسطهگرى كنند ؛ ولى در بسيار از اوقات افراد فاسد ، مفسد ، چشمچران و بد اخلاق در آنجا حضور مىيافتند و آن را به صورت مركز فسادى در درون بازار در مىآوردند . به همين دليل امام آنجا را محل حضور شيطان و ظهور فتنهها مىشمرد . اصولًا بازارها در عين اينكه مىتواند مركز فعاليت سالم تجارى باشد ، محل لغزش و گناه است ، زيرا ممكن است در آن معاملات حرام و آميخته با ربا ، تقلب ، دروغ و قسمهاى ناروا صورت گيرد و حدّاقل اين است كه انسان را در ماديات فرو مىبرد و از خدا غافل مىسازد به همين دليل در روايات اسلامى كراراً نسبت به بازارها هشدار داده شده است .
--> ( 1 ) . بحارالانوار ، ج 1 ، ص 216 ، ح 28 ( 2 ) . « مَقاعِد » جمع « مقعد » به معناى محل جلوس است و در اينجا به معناى دكههايى است كه در بعضى بازارها بوده و افراد متعدد روى آن مىنشستند ( 3 ) . « مَعاريض » جمع « مِعراض » بر وزن « مِفتاح » به معناى تيرهايى است كه با كمان پرتاب مىكردند ؛ ولى در آخر آن پَر نبود و وسط آن ضخيمتر از دو طرف بود و به همين دليل نوك آن اصابت نمىكرد بلكه از عرض اصابت مىكرد و محل مورد حمله را مىكوبيد . توضيح اينكه اگر مىخواستند كسى را با تير ، هدف هلاكت قرار دهند از تيرهايى كه آخر آن پر داشت و از نوك اصابت مىكرد استفاده مىكردند و اگر مىخواستند كسى را بكوبند و از كار بيندازند بى آنكه بدنش مجروح شود از « معراض » استفاده مىكردند . امام در اين عبارت اشاره به اين نكته دارد كه تيرهاى فتنهها از دكههاى بازارها به سوى افراد پرتاب مىشود